Door: 
Laatst gewijzigd: 25/01/2013De binnenkant van je baarmoeder is bekleed met een slijmvlies dat ook wel ‘endometrium’ wordt genoemd. Als dit baarmoederslijmvlies tot buiten de baarmoeder groeit, dan spreekt men ook wel van ‘endometriose’. In dit artikel bespreken we de symptomen en behandeling van endometriose en eventuele bijkomstige dermoïd-cysten…
Gevolgen van endometriose
Het dikker worden, bloeden en uitstoten van baarmoederslijmvlies binnen de baarmoeder en genitaliën is een natuurlijk aspect van de menstruatiecyclus en verloopt doorgaans zonder problemen of gevaren. Uitstoot van baarmoederslijmvlies en bloed buiten de baarmoeder, veroorzaakt echter verregaande complicaties…
Zo kan baarmoederslijmvlies zich buiten de baarmoeder vastzetten op de eierstokken of op organen binnen de buikholte. Deze verklevingen worden ook wel endometriose-haarden genoemd. Uiteindelijk zullen er op de plek van de haarden, verklevingen en bloedophopingen ernstigere complicaties ontstaan, waaronder:
- Vergroeiingen
- Ontstekingen
- Bloedingen
- Cysten
Een endometriose-haard zal tijdens de menstruatie opnieuw bloed verliezen, waardoor endometriose zich bovendien snel kan uitbreiden!
Klachten & symptomen
In de meeste gevallen verloopt endometriose langzaam en geleidelijk. Bij het ontstaan van deze aandoening ervaar je doorgaans niet of nauwelijks klachten. Pas in een vergevorderd stadium – als zich eenmaal ontstekingen voordoen – zal endometriose klachten veroorzaken.
De bekendste en meest kenmerkende symptomen van endometriose zijn:
- Abnormale pijn in onderbuik of onderrug
- Pijn vanuit eierstokken of baarmoeder
- Pijn in de kleine bekkenholte (blaas, endeldarm of vagina)
- Abnormale pijn tijdens menstruatie & ovulatie
- Blaas-gerelateerde problemen (blaasontstekingen e.a.)
- Pijn of bloed bij het plassen of ontlasten
- Vaginaal bloedverlies
- Vruchtbaarheidsklachten of onvruchtbaarheid
Endometriose-onderzoek
Als je het vermoeden koestert dat je lijdt aan endometriose, dan kun je dit het beste kenbaar maken aan je huisarts. Je huisarts zal je zo nodig doorverwijzen naar een gynaecoloog voor lichamelijk onderzoek. Zodoende kan endometriose worden vastgesteld dan wel uitgesloten.
Een gynaecoloog zal o.a. voelen of de eierstokken gezwollen zijn als gevolg van een endometriose-cyste (“endometrioom”). Indien nodig zal er tevens een echoscopisch onderzoek worden uitgevoerd om endometriomen of verklevingen te ontdekken of uit te sluiten.
Bij verdenking van endometriose is nader onderzoek nodig. Om definitief de diagnose ‘endometriose’ te kunnen stellen is zelfs een laparoscopische kijkoperatie (laparoscopie) vereist. In dat geval wordt er via een minuscule incisie (2 centimeter), direct onder de navel een cameraatje (laparoscoop) ingebracht om duidelijkheid te verschaffen.
Cyste in baarmoeder of eierstok
Het “verdwaalde” baarmoederslijmvlies kan verscheidene soorten gezwellen vormen in de buikholte. Dit soort gezwellen ontstaat meestal in de eierstokken of in het gladde spierweefsel van de baarmoeder. De twee bekendste cysten die kunnen ontstaan door endometriose zijn:
1. Chocolade-cyste
De vaakst voorkomende gezwellen die door toedoen van endometriose ontstaan, zijn endometriomen. Een endometrioom is een cyste die in de meeste gevallen gevuld is met “oud bloed”. Vanwege de roestbruine kleur van gedroogd bloed, wordt een endometrioom ook wel “chocolade-cyste” genoemd.
2. Dermoïd-cyste
De meest ernstige c.q. pijnlijke complicatie die kan optreden vanwege endometriose is het ontstaan van dermoïd-cysten. Een dermoïd-cyste wordt ook wel dermoïd-tumor of “teratoom” genoemd. Het betreft een “monsterlijk gezwel” dat extreem hevige pijn kan veroorzaken.
Een dermoïd-cyste “voedt” zich en groeit zodoende. Een dermoïd-cyste betreft dan ook een variant van de zogenaamde “ontwikkelingscyste”. Een dermoïd-cyste ofwel teratoom kan zodoende allerlei weefsels en orgaancomponenten bevatten. Een grote, ontwikkelde dermoïd-cyste bevat doorgaans huid, haren, tanden, spieren & zenuwen.
De meeste dermoïd-cysten zijn extreem pijnlijk, maar desalniettemin “goedaardig”. In zeldzame gevallen bevat een dermoïd cyste agressieve oftewel kwaadaardige cellen. In dat geval spreekt men ook wel van een maligne dermoïd-tumor. Een maligne dermoïd-tumor is levensbedreigend!
Een dermoïd-cyste kán worden veroorzaakt door endometriose, maar het één kan ook los van het ander optreden.
Behandeling & operatie
Zolang cysten, verklevingen, bloedingen en vergroeiingen geen ontstekingen of pijn veroorzaken, is behandeling van endometriose niet per se nodig. Bloed kan echter niet altijd door het lichaam worden opgeruimd. Endometriose-cysten kunnen bovendien openspringen, wat erg gevaarlijk kan zijn omdat de inhoud ervan ontstekingsreacties kan veroorzaken rondom je vitale organen.
In sommige gevallen kan endometriose worden behandeld en genezen dankzij hormoon-injecties. In veruit de meeste gevallen zullen de endometriomen echter operatief moeten worden verwijderd. Indien er sprake is van een maligne dermoïd-tumor, is radiotherapie en/of chemotherapie vereist om uitzaaiing te voorkomen.
Ben jij bekend met endometriose en/of dermoïd-cysten? Laat a.u.b. hieronder je reactie en/of ervaring achter…
Toen ik 15 was, werd endometriose vastgesteld, maar omdat ik nog in de groei was, was verdere behandeling dan met ibuprofen of diclofenac niet nodig. Ook het gebruik van de pil zou de symptomen verminderen. Ik heb 15 jaar met vreselijke buikpijnklachten rondgelopen en er was geen enkele huisarts die op het idee kwam om me weer eens voor controle weg te sturen. Vorig jaar had ik ineens een ontsteking aan de endeldarm. Darmproblemen had ik al zes jaar, maar een echt diagnose kreeg ik niet. Totdat ik gisteren een echo kreeg om externe ontstekingshaarden op te sporen. Ik heb een spoedverwijzing gekregen naar de gynecoloog.. Ik weet al hoe dit gaat aflopen. De cyste in mijn baarmoeder duwd nl tegen de endeldarm aan en is zo groot dat ie ws verwijdert moet worden, want de pijn is nog steeds niet te harden.. Ik had de afgelopen 15 jaar achteraf gezien ook behandeld kunnen worden door me simpelweg een spiraaltje oid te geven.. Maar helaas artsen van nu denken niet meer mee en laten je liever 20 x terugkomen, dan een creatief verband te leggen met darmontstekingen en endometriose.. Ik ben blij dat ik nu weet waar die vermoeidheid vandaan komt, maar ook onwijs boos op artsen die maar blijven denken in hun eigen specialisaties en daar voor betaald worden, maar dat is een ander verhaal. Endometriose wordt nog steeds onderschat, zo ook de gevolgen.
Pfff, net mijn eigen verhaal! Jammer genoeg sta ik 8 maanden op een wachtlijst. Onmenselijk!
Hoi,
Wordt er iets met de reactie gedaan? Want alleen dan vind ik het zinvol om een reactie te plaatsen.
Beste Mo’tje,
Reacties die hier worden achtergelaten zijn voor iedereen leesbaar, dus wellicht krijg je verhelderende wederreacties van derden. Ook wij van de redactie van PrettyHealthy zullen reageren indien wij inhoudelijk iets kunnen toevoegen. Hopelijk wil je je verhaal met ons delen.
Groeten, Paul
Jarenlang liep ik met vage buikklachten en misselijkheid. Prikkelbare Darm Syndroom vertelde mijn arts mij keer op keer; er was niets aan te doen. Ik wisselde van arts, en deze nam mij gelukkig serieus. Ik kreeg een doorverwijzing naar een gynaecoloog en deze ontdekte een gezwel vlakbij mijn eierstok. Een cyste + een “chocolade-cyste” die vastzat aan mijn buikwand. Middels een buikoperatie zijn de cystes verwijderd. Misselijkheid verdwenen, buikklachten verdwenen, en dat na jarenlange pijnen en ziekenhuisopnames. Maart 2013 mijn controles… Duimen jullie met mij mee?
Op mijn 12e veel buikpijnen. Huisarts zei dat ik waarschijnlijk voor het eerst ongesteld moest worden. Na bijna een half jaar op paracetamol te hebben geleefd, toch een doorverwijzing voor een echo. Hieruit bleek dat er een gezwel in mijn rechter eierstok zat. Daarna snel opgenomen en het gezwel verwijderd (eierstok behouden). Na 3 maanden eerste controle met bloedtesten en een echo. Weer mis: een extreem grote cyste dit keer in mijn linker eierstok. Daaraan ook geopereerd; op je 13e twee keer in vijf maanden geopereerd worden, dat is niet niks. Daarna weer op controle en alles is stabiel. Totdat ik sinds 3 maanden langdurige diarree heb, en dus niets meer vasthoud en afval. Het is nu al 4 jaar na de operatie, maar buikpijn zorgt bij mij altijd voor twijfel of het niet weer mijn eierstokken zijn. Nu is er bij mij dus PDS (Prikkelbare Darm Syndroom) vastgesteld, en hebben ze ook weer een vergrote eierstok ontdekt waar maandag een MRI van wordt gemaakt. Zou het dan toch iets met elkaar te maken hebben? Of is er bij mij een verkeerde diagnose gesteld zoals bij @Senna? Ik hoop voor het beste…
Rond mijn 40e heb ik 3/4 jaar rondgelopen met periodieke helse buikpijnen. Het ging ook altijd weer over, al bleef ik na zo’n aanval een verdoofd en uitgeput gevoel houden, alsof ik een stomp in m’n buik had gehad. Op een gegeven moment was de pijn zo hevig dat ik in een shock terechtkwam. Ik werd met de ambulance naar ‘t ziekenhuis gebracht alwaar ik de volgende dag een spoedoperatie onderging. Men opereerde eigenlijk zonder te weten wat er aan de hand was. Een appendicitis bleek het niet te zijn, al is de appendix wel gelijk verwijderd. Het bleek uiteindelijk te gaan om endometriose. Aan de linker eierstok bleek een vuistgrote chocolade-cyste te zitten die kapot was geknapt, waardoor het bloed wat daarin zat zich in de buikholte had verspreid. De eierstok was ook helemaal verkleefd en moest worden verwijderd. Aan de rechter eierstok zat ook een (kleinere) cyste die niet kwaadaardig bleek te zijn, maar wel in de gaten moest worden gehouden. Ik ben daarvoor nog lange tijd onder behandeling geweest bij een gynaecoloog. Ik ben eigenlijk niet te spreken over mijn huisarts. Ik ben bij hem geweest met duidelijke klachten die echter niet serieus genomen werden. Had hij mij doorgestuurd naar een gynaecoloog, dan had deze zeker endometriose bij mij vast kunnen stellen en had men een laparoscopie bij mij kunnen uitvoeren in plaats van een ingrijpende buikoperatie zoals nu moest plaatsvinden. Probeer je te laten doorverwijzen naar een specialist (gynaecoloog dus) als je hele hevige buikpijn hebt die verband lijkt te hebben met je menstruatie, maar wel anders voelt dan doorsnee menstruatiepijn. D.m.v. een (interne) echoscopie kan men endometriose evt. vaststellen.
Endometriose is niet onschuldig, al doen ze het zo lijken. Hierbij mijn verhaal, en dit kan schokkend zijn! Ook ik had endometriose… Jaren van pijn en ellende. Tien jaar geleden een kijkoperatie gehad waarbij ze zoveel mogelijk hebben weggehaald. Twee jaar geleden wakker geworden met vreselijke buikpijn. Naar de SEH gegaan en wat bleek: er was een cyste gesprongen. Er werd toen een “afwachten beleid” gevoerd en uiteindelijk volgden controles bij de gynaecoloog. Ja, ik had cystes, duidelijk zichtbaar. Maar zolang deze niet groeiden, zou er niets worden gedaan. Ik moest de pil maar door gaan slikken. Toen -ondanks de pil- toch bloedingen, doorbraakbloedingen werd gezegd. Na ontzettend veel pijn en aandringen een hysteroscopie gehad en wat bleek: KANKER. Ze wisten niet wat voor soort, maar wel dat het kanker was. Een debulking-operatie gehad waarbij eierstokken, baarmoeder en vetschort volledig weggehaald werden. De kanker bleek in het endometriose-weefsel te zitten, en te naar allerlei plekken te zijn uitgezaaid. Helaas konden ze niet alles weghalen, want het zat ook heel diep in het bekken. Maar o.a. ook in de darmen en navel en tegen de blaas. Ik kreeg een darmstoma en plassen ging niet meer, dus ik moest ook een katheter. Na 6 zware chemokuren leek het erop dat de kanker goed reageerde. Er waren geen zichtbare uitzaaiingen meer te zien. Nu 4 maanden verder heb ik overal bulten en strengen in m’n lies en buik. Onlangs een punctie gehad, en ja, de kanker is weer terug en veel agressiever dan ooit. Ik ben 39 nu en weet dat ik de strijd heb verloren. Nu gaan ze toch weer chemo proberen, maar ik weet nog niet goed welke en of het nog zin heeft. Ook over de tijd die me nog rest durven ze niets te zeggen. Het kan dagen zijn, maar ook weken of misschien maanden. Laat je dus niet van het kastje naar de muur sturen en eis behandeling en gedegen onderzoek! En ja, endometriose-kanker is zeldzaam, maar het bestaat wel! Endometriose is niet zo onschuldig als men zegt. Groetjes, Manda